Jodenvervolging en dwangarbeid / Een joods gezin gefotografeerd 

Op deze pagina vindt u foto’s die mevrouw Clementine Lems maakte van de kinderen uit het joodse gezin Van der Heijm. Clementine Lems, werkte in de jaren ’30 een aantal jaren als kinderjuffrouw bij de familie en leerde hen in die tijd goed kennen. Nadien is zij de familie uit het oog verloren. Zij heeft het fotoalbum altijd bewaard.

Kinderjuffrouw

Mevrouw Lems kwam in 1931 als zestienjarig meisje bij de familie via een advertentie in de krant. De heer en mevrouw Van der Heijm hadden toen een zoon van een half jaar: Jacob. Twee jaar later kwam er gezinsuitbreiding door de geboorte van een meisje: Serah.

De familie woonde vanaf 1930 aan de Essenburgsingel 129a en vanaf 1933 aan de Beukelsweg 37a. Meijer van der Heijm had een eigen bedrijf, een zaak in radio en elektrische artikelen aan de Oppert 45a. Uit de foto’s komt een beeld naar voren van een welvarend gezin met weinig zorgen. De ouders gingen vaak uit, de kinderen liepen in kleren van de Bijenkorf en zomers ging het gezin altijd twee maanden naar Scheveningen.

Auschwitz

Toen mevrouw Lems in de tweede helft van de jaren dertig een andere betrekking kreeg, verloor ze de familie uit het oog. Van hun lotgevallen tijdens de oorlog wist ze niets. Vele jaren later bleek dat het gezin in 1943 had geprobeerd naar Zwitserland te vluchten. Tijdens die reis zijn zij in Frankrijk gearresteerd en naar Auschwitz gedeporteerd. De namenlijsten van het transport Drancy-Auschwitz van 31 juli 1943 zijn bewaard gebleven en bevatten de namen van Meijer, Wilhelmina, Jacob en Serah van der Heijm. In Auschwitz zijn ze omgekomen.

Biografie Clementine Lems

Clementine Lems is in Rotterdam geboren op 17 juli 1915. Zij groeide op in de Hudsonstraat, is vervolgens met haar ouders een paar maal verhuisd en kwam uiteindelijk te wonen in de Gijsingstraat in Bospolder-Tussendijken. Zij was de oudste van het gezin en had twee zusjes en een broer. Haar moeder was huisvrouw en zorgde voor de kinderen, zoals in die tijd heel gewoon was. Haar vader was chef hofmeester op een vrachtschip

Loopbaan

Na haar dienstverband bij het gezin Van der Heijm werkte mevrouw Lems een aantal jaren bij Van Schaick & Baljon aan de Zeevischmarkt. Vervolgens werd ze leerling-verpleegster bij het noodhospitaal op de Coolsingel.

Na de oorlog haalde mevrouw Lems haar ‘kinderaantekening’, haar ‘kraamdiploma’ en ook een ‘tropendiploma’. Met dat laatste op zak vertrok ze naar Indonesië, Jakarta, waar ze twee jaar in een militair hospitaal werkte. Terug in Nederland maakte ze overstap naar de wijkverpleging. Daarna heeft ze 26 jaar gewerkt bij de tuberculosebestrijding op de Baan. Na haar pensionering is ze gaan reizen.