English version
kop
 

Bombardement en brandgrens 

brandgrens youtube brandgrens navigator brandgrens ooggetuigen brandgrens audiotour het geheim van rotterdam
14 mei 1940. Een Duits bombardement van nog geen kwartier vernietigt de binnenstad van Rotterdam. Nederland capituleert. De stad brandt nog dagen en de begrenzing van het verwoeste gebied krijgt een unieke Rotterdamse benaming: de brandgrens.

In 2006 besloot het gemeentebestuur van Rotterdam tot de definitieve fysieke markering van de brandgrens in het straatbeeld. Deze is in mei 2010 voltooid. Deze website, tot stand gekomen door samenwerking tussen dS+V, het Museum Rotterdam en het Stadsarchief Rotterdam, besteedt aandacht aan het bombardement en de brandgrens en meer in het algemeen aan Rotterdam in de Tweede Wereldoorlog en de wederopbouw. Met de zogeheten ‘brandgrens navigator’ kunt u een virtuele tocht langs de brandgrens maken. Voor een wandeltocht in de stad is een audiotour beschikbaar. De website bevat verder ’bronnen’ (archiefstukken, afbeeldingen, film- en geluidmateriaal) te vinden in het Stadsarchief Rotterdam. Zo is er een lijst van bominslagen en een lijst van via Loods 24 gedeporteerde Joodse burgers. Ook zijn er Rotterdamse oorlogsdagboeken te vinden. Op YouTube is een speciaal Brandgrenskanaal ingericht

Het Stadsarchief Rotterdam is verantwoordelijk voor het beheer en de inhoud van deze site.

De eerste oorlogsdagen in Rotterdam

De Duitse aanval op Nederland en op Rotterdam begint op 10 mei 1940. Al vroeg veroveren de Duitsers het militaire vliegveld Waalhaven en spoedig landen Duitse watervliegtuigen bij de Maasbruggen op de Maas. Door het gebrek aan tegenstand kan de vijand snel posities innemen aan beide zijden van de voor de Duitse opmars essentiële Maasbruggen. De Nederlandse militairen staan, met uitzondering van de in Rotterdam gelegerde mariniers, onder commando van kolonel Scharroo. Zij zijn niet in staat om de Maasbruggen te heroveren en twee pogingen daartoe van de marine met torpedoboten en een torpedojager lopen op niets uit. Ondanks het feit dat enkele Duitse eenheden weten stand te houden op het noordelijke bruggenhoofd, kan de vijand voorlopig niet verder oprukken. De Duitse en Nederlandse troepen beschieten elkaar over de Maas heen.

Nieuwsbericht van het ANP over de Duitse inval op 10 mei 1940

Vijf dagen strijd

De periode van Duitse aanval tot Nederlandse capitulatie beslaat vijf veelbewogen dagen. Wanneer duidelijk wordt, dat de Duitsers vanuit het door hen gecontroleerde Rotterdam-Zuid via de Maasbruggen verder Holland willen binnendringen, krijgen de mariniers opdracht dat te verhinderen. De Maasbruggen moeten op de Duitsers worden heroverd en opgeblazen. Het is in deze vergeefse strijd dat heldhaftige mariniers in de verbeelding uitgroeien tot ‘zwarte duivels’ die angstige Duitsers in man tegen man gevechten met messen zouden hebben afgeslacht. Feit is dat de mariniers, met weinig ondersteuning, door hun taaie en hardnekkige verdediging lang stand houden bij de Willemsbrug.

Luchtaanvallen 10-14 mei

Tussen 10 en 14 mei vinden tenminste twintig luchtaanvallen op Rotterdam plaats, uitgevoerd door de Luftwaffe (10), de Militaire Luchtvaart (5) en Royal Air Force (5). Het totale aantal doden onder de burgerbevolking bedraagt naar schatting 850-950. Op 11 mei wordt tegen middernacht een zwaar bombardement uitgevoerd door de Luftwaffe. Doel is de kazerne van politietroepen aan de Westersingel en het onderkomen van militairen aan de Robert Fruinstraat. Onder andere wordt de Schietbaanlaan getroffen door enkele voltreffers. Er vallen 40 doden. De Nederlandse krijgsmacht verloor tijdens de meidagen in Rotterdam en omgeving door bombardementen en beschietingen in totaal 185 militairen. Van hen behoorden er 33 tot de Koninklijke Marine en 152 tot de Koninklijke Landmacht.

 
© 2008 Gemeentearchief Rotterdam | Colofon & disclaimer